Szanowny Panie Ministrze! Powszechny w naszym kraju staje się fakt starzenia się parku samochodowego.
Szanowny Panie Ministrze! Powszechny w naszym kraju staje się fakt starzenia się parku samochodowego. Jest to wynik sprowadzania do Polski dużych ilości wyeksploatowanych aut. Powoduje to istotny wpływ na wzrost szkodliwego oddziaływania na środowisko i pogorszenie stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ta tematyka była ostatnio przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Komisji Rozwoju Przedsiębiorczości (24 stycznia 2007 r.). W trakcie dyskusji komisja zapoznała się z informacją Ministra Finansów na temat planowanych prac dotyczących opodatkowania zakupu i rejestracji samochodów oraz przeprowadziła dyskusję z udziałem przedstawicieli Ministerstw Gospodarki i Transportu, jak też zapoznała się z opiniami organizacji motoryzacyjnych.
Uznano, iż sytuacja wymaga natychmiastowych regulacji prawnych, przeciwdziałających temu zjawisku, które w sposób zgodny z prawem wspólnotowym i akceptowany społecznie doprowadzą do odmłodzenia parku samochodowego. Członkowie komisji uznali, że wskazane jest kontynuowanie prac nad rządowym projektem ustawy o podatku od samochodów (przedstawionej przez rząd w czerwcu ubiegłego roku), którego podstawą jest uzależnienie wysokości należnego budżetowi podatku od stopnia szkodliwości oddziaływania pojazdu na środowisko. Rozwiązanie takie pozostaje w zgodzie z preferencjami Komisji Europejskiej w sprawie prac nad ujednoliceniem w Unii Europejskiej przepisów kształtujących warunki funkcjonowania rynku samochodowego.
Komisja Rozwoju Przedsiębiorczości podkreśliła, iż zrównanie stawek akcyzy dla pojazdów nowych i używanych wedle decyzji Ministra Finansów spowodowało podważenie celowości utrzymania tego podatku, gdyż akcyza traci w ten sposób walor regulacji rynku motoryzacyjnego w Polsce i staje się samoistnym instrumentem fiskalnym. Padły propozycje likwidacji akcyzy i zastąpienia jej odpowiednio wymierzonym podatkiem samochodowym.
Celem wprowadzenia nowego systemu opodatkowania, wedle uzasadnienia rządu do projektu ustawy o podatku od samochodów, jest zastąpienie obecnie funkcjonującego systemu opodatkowania opartego przede wszystkim na wieku pojazdu i pojemności skokowej silnika przez system sprzyjający ochronie środowiska naturalnego, oparty na pojemności skokowej silnika oraz normie emisji spalin EURO. Dodatkowo rząd uznaje za stosowne odejście od uzależnienia podstawy opodatkowania od ceny lub wartości rynkowej samochodu, które to rozwiązanie stwarza szerokie możliwości nadużyć, gdyż ocena wartości samochodów nie jest obiektywnym czynnikiem mogącym wprowadzać jednolite zasady opodatkowania dla wszystkich samochodów. Dlatego też celowe wydaje się, zdaniem rządu, oparcie na systemie uwzględniającym dane techniczne pojazdu jako obiektywne kryteria wpływające na kwotę podatku.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że we wrześniu 2005 r. rozpoczęły się prace w Radzie Unii Europejskiej mające na celu stworzenie zharmonizowanego systemu opodatkowania samochodów uzależnionego od emisji szkodliwych substancji do środowiska (projekt dyrektywy w sprawie podatków związanych z samochodami osobowymi COM-261/05). Jednakże ze względu na brak jednolitego stanowiska państw członkowskich w kwestii konieczności harmonizacji zasad opodatkowania samochodów w krajach UE nie jest znany kierunek, jak i termin dalszych prac w tym zakresie. Należy podkreślić, że do chwili obecnej według prawa wspólnotowego państwa członkowskie mają pełną swobodę w wyborze sposobu opodatkowania samochodów, gdyż przepisy wspólnotowe nie podlegają harmonizacji w tym zakresie. Część państw uzależnia opodatkowanie od cech charakterystycznych pojazdów, inne narzucają stałą opłatę rejestracyjną (m.in. Polska).
Mając na względzie powyższe, tym bardziej znaczący jest fakt konieczności opracowania ustawy zgodnej z preferencjami Komisji Europejskiej.
Mając na względzie zarówno opinię nr 9 Komisji Rozwoju Przedsiębiorczości, uzasadnienie do projektu ustawy o podatku od samochodów, jak również opinie środowisk związanych bezpośrednio z ochroną środowiska naturalnego i rynkiem motoryzacyjnym w kraju, kieruję do Pani Minister przedstawione niżej pytania i zagadnienia wynikłe ze społecznej dyskusji nad projektem ustawy:
1. Projekt uwzględnia preferencje dla samochodów spełniających najnowsze normy emisji szkodliwych spalin. Jednak w uzasadnieniu do projektu ustawy czytamy, iż ˝poziom dochodów budżetowych z tytułu projektowanego podatku może wynieść, w pierwszym roku funkcjonowania ustawy, około 900 mln-1 000 mln zł. Należy jednak oczekiwać wzrostu sprzedaży samochodów nowych, co będzie miało pozytywny wpływ na sytuację budżetową˝. Jak należy rozumieć to uzasadnienie? W jaki sposób należy odnieść wzrost sprzedaży aut nowych do wzrostu dochodów budżetowych, skoro auta nowe traktowane mają być preferencyjnie?
2. Uzasadnienie projektu w ocenie skutków regulacji podkreśla, iż nie można wskazać jednolitego stanowiska strony społecznej, w zakresie szczegółowego kształtu nowego systemu. Czy nie można byłoby zasięgnąć szerszej opinii społecznej w szerszej grupie organizacji motoryzacyjnych, ochrony środowiska, przedsiębiorczości i wśród osób fizycznych?
3. W jaki sposób ustawa o podatku od samochodów wpłynie na kieszeń przeciętnego Polaka? Wiadomym powszechnie jest fakt, iż nie każdego obywatela stać jest na zakup nowego (fabrycznie) samochodu spełniającego wymagania norm EURO przy stanie dzisiejszych wynagrodzeń, które wedle opinii społecznej nie są adekwatne do obowiązujących na rynku cen samochodów (w porównaniu do rynków zachodnich).
4. Jak rząd ustosunkuje się do społecznych zarzutów o niesprawiedliwości projektowanej ustawy o opodatkowaniu samochodów względem pojemności silnika, gdyż zachodzi nieuwzględniony w projekcie fakt przebiegu aut. Wedle społeczeństwa taki podatek trafi w kieszeń podatników, którzy choć mają auta o dużej pojemności silnika to przejeżdżają znacznie mniej kilometrów rocznie niż niektórzy kierowcy jeżdżący samochodami o małej pojemności silnika. Wiadomy jest fakt, iż spalają więcej paliwa i bardziej zanieczyszczają środowisko.
5. Dlaczego odchodzi się od uzależnienia podstawy opodatkowania od ceny lub wartości rynkowej samochodu, skoro jego wartość uzależniona jest od stanu technicznego i wszelkich danych technicznych, które i tak będą konieczne do wymierzenia nowo projektowanego podatku?
6. Co stanie się z podatkiem wliczonym obecnie w koszty paliwa?
Z wrazami szacunku
Poseł Sandra Lewandowska
Warszawa, dnia 9 marca 2007 r.