Szanowny Panie Ministrze! Podpisując Deklaracją Bolońską (19.06.1999 r.), Ministerstwo Edukacji zobowiązało się wobec innych
Szanowny Panie Ministrze! Podpisując Deklaracją Bolońską (19.06.1999 r.), Ministerstwo Edukacji zobowiązało się wobec innych państw europejskich, że do 2010 r. polski system kształcenia zostanie ujednolicony z systemem europejskim, tak by stworzyć Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego. Skutkiem podpisania Deklaracji Bolońskiej stało się wprowadzenie na zdecydowanej większości kierunków kształcenia w Polsce trójstopniowego podziału (licencjat, magisterium, doktorat).
Jednakże są takie kierunku kształcenia, jak np. konserwacja i restauracja dzieł sztuki, które mimo początkowych planów Ministerstwa, nie zostały objęte tym podziałem. Po bliższej analizie systemów kształcenia konserwatorów zabytków w krajach europejskich, które podpisały Deklarację Bolońską, można stwierdzić, że w takich państwach, jak: Estonia, Niemcy, Słowacja, Czechy, Hiszpania czy Włochy studia realizowane są w systemie trójstopniowym (licencjackie, magisterskie i doktoranckie).
W 2004 r. przedstawiciele środowiska konserwatorskiego przygotowali dla Ministerstwa Kultury ˝Tezy do Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami˝, w których zwrócili uwagę, że istnieje potrzeba przygotowywania specjalistów pomocniczych w pracach konserwatorskich, tak aby zapewnić właściwy poziom prac przy zabytkowych obiektach. Brak pomaturalnych szkół konserwatorskich i zamykanie zawodowych szkół średnich sprawia, że już teraz brakuje osób, które są przygotowane do ochrony zabytków o mniejszej wartości artystycznej czy o mniejszej randze historycznej. Ponadto ograniczenie konserwatorskiego kształcenia na poziomie szkół średnich (w dodatku wyłącznie jako szkoły dzienne) zamyka drogę do dokształcania osobom dorosłym, które chciałyby podjąć pracę w tym zawodzie.
Dobrym rozwiązaniem wydaje się kształcenie pomocniczej kadry konserwatorskiej w szkołach wyższych na poziomie licencjatu.
Nowoczesne kształcenie konserwatorskie wymaga, prócz odpowiedniej kadry nauczycieli, także kosztownego specjalistycznego wyposażenia. Studia te są wielokrotnie bardziej kosztowne niż kształcenie na innych kierunkach. Kształcenie na poziomie licencjackim może być sitem pozwalającym wyłonić osoby najzdolniejsze, które mogłyby zasilić szeregi studentów na poziomie magisterskim. Nie ma potrzeby, aby wszyscy absolwenci pierwszego stopnia musieli kończyć drugi stopień studiów. Zatem, z jednej strony, zaspokojona będzie potrzeba wykształcenia najbardziej pożądanej pomocniczej kadry konserwatorskiej, z drugiej zaś strony, nastąpiłoby obniżenie kosztów kształcenia na poziomie magisterskim.
Zwracam się do Pana Ministra z pytaniem: Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uwzględniając powyższe argumenty, umożliwi dwustopniowe kształcenie konserwatorów zabytków w Polsce, na poziomie licencjackim i magisterskim, tak jak ma to miejsce w wielu krajach Europy, zgodnie z Deklaracją Bolońską?
Z poważaniem
Poseł Ryszard Knosala
Warszawa, dnia 5 grudnia 2006 r.